Spiral Nədir, Kimlər İstifadə Edə bilər, Nə üçün istifadə olunur?

Spiral Nədir, Kimlər İstifadə Edə bilər, Nə üçün istifadə olunur?

Sağlam bir ana və ailə üçün hamiləliklərin planlı olaraq edilməsi, doğum nizamına əhəmiyyət verilməsi lazımlığı hamı tərəfindən bilinən bir şeydir. Hal-hazırda doğuma nəzarət həbləri, iynələri, dəri altı çubuqları, spiral kimi istənilməyən hamiləliklərin qarşısını alacaq bir çox sağlam üsul mövcuddur. Doğuma nəzarət həblərindən biriylə qorunmaq istəyənlər əvvəlcə, ginekoloqa müraciət edib özləri üçün ən uyğun olan qorunma üsulunu təyin etməlidirlər. İndiki vaxtda qadınların ən çox istifadə etdiyi qorunma üsulu spiraldır. Spiral; rəhmin içinə yerləşdirilən 2-3 santim uzunluğunda, ucunda ip olan, T formasında metal ya da plastik bir vəsitədir. Spiral əvvəlcə yumurtanın rəhm içinə çatmasını, spermanın da yumurtayla birləşməsinin qarşısını alar, sonra da rəhmin iç təbəqəsinin qalınlaşmasına və hamiləlikdə yumurtanın tutunmasına maneə olar. Klassik spiral və hormonlu spiral olmaq üzrə iki növ spiral vardır.

Spiral hamiləlikdən necə qoruyur?

T formasındakı spiralın hər iki ucunda və uc bölgəsi mis tellərlə çevrilidir. Əslinda hamiləlikdən qoruma işləminin böyük bir qisimi bu mis tellər sayəsində reallaşmaqdadır. Hormonlu spirallar, klassik spiralların qoruyuculuğunun yanında bir də progesteron hormonu ilə əlavə qoruma təmim edərlər. Hormonlu spirallarda olan kiçik bölgənin içində progesteron hormonu vardır və bu hormon rəhm içinə yavaş yavaş yayılır. Rəhm bölgəsi xarici hər hansı bir bölgəyə çata bilməyən progesteron hormonu hamiləliyə maneə olmaq xaricində heç bir təsiri olmaz. Bununla birlikdə həm klassik həm də hormonlu spirallar rəhm ağzında olan axıcı mayənin sıxlığı çoxaldılar və spermaların rəhmin içinə girməsinin qarşısı alar. Eyni zamanda da spirallarla əhatə olunan olan mis təllər də boşalma əsnasında vaginada yığılan, rəhmə girməyə çalışan spermaları öldürər. Bu sayədə yüksək nisbətdə qoruma təmin edilmiş olar. Hər iki spiral da hamiləlikdən qoruma baxımından uğurlu olmaqla birlikdə, hormonlu spiralın daha çox qoruyucu təsiri olduğunu və yan təsirinin olmadığını demək mümkündür.

Spiral ilə qorunma kimlər üçün uyğundur?

Spirallar indiki vaxtda bütün qadınların ən sıx istifadə etdikləri qorunma üsullarındandır. Normal səhiyyə şərtlərinə sahib olan, aybaşı dövründə qanama miqdarı normal olan qadınlar əksəriyyətlə klassik ya da hormonlu spirallardan istifadə edirlər.

Kimlər spiralla qoruna bilməz?

Spiral rəhm içinə tam olaraq yerləşə biləcək şəkildə çıxarılmışdır. Bu səbəblə rəhm içində anadangəlmə ya da sonradan meydana gelmiş bir anomali varsa, spiral taxıla bilməz. Bununla birlikdə tez-tez genital infeksiya keçirən ya da infeksiya olma ehtimal olan qadınların spiraldan istifadə etməsi qadağandır. Çünki orqanizmdə infeksiya olan bir bölgəyə xarici bir maddənin təmas etdirilməsi təhlükəlidir. Həmçinin spiral taxmadan əvvəl ya da spiral taxıldıqdan sonra xarici hamiləlik yaşamış olan qadınlara spiral taxılması uyğun deyildir. Onsuz da hormonlu spiralın deyil də, klassik spiralın qadınlarda ən çox səbəb olduğu yan təsir xarici hamiləlikdir. Tam da bu nöqtədə yenə hormonlu spiral deyil ama klassik spiral aybaşı qanamalarını artıra bilər. Normalda da aybaşı qanamaları sıx olan qadınların klassik spiralla qorunmaları qətiliklə tövsiyə edilmir. Bütün bunlara əlavə olaraq yoldaşı ya da özü çox yoldaşlı cinsi birlikdəlik yaşayanlar və cinsi xəstəliyi olanların spiralla qorunmamaları lazımdır.

Spiral hansı yan təsirlərə səbəb ola bilər?

Əvvəlcə bilmənizdə fayda vardırki; hormonlu spiralın bir tək yan təsiri vardır, o da aybaşı dövrü qanamasının miqdarını azaltmasıdır. Bunun xaricində hormonlu spiralın bilinən hər hansı bir yan təsiri yoxdur. Ancaq klassik spiral aybaşı qanamalarını artıra bilər, iki aybaşı dövrü arasında ara qanamalar, ləkələnmələr görülə bilər. Spiralla qorunanlarda xarici hamiləlik ehtimalının çoxaldığı, zaman – zaman ağrı, titrəmə və infeksiya kimi problemlərlə qarşı qarşıya gəlindiyi də bilinir.

Spiraldən istifadə edilərkən diqqət edilməsi lazım olanlar nələrdir?

Spirallər qoruma nisbəti yüksək olan doğuma nəzarət üsullarındandır. Ancaq spiralın sürüşməsi, orqanizmə qaynaması kimi bir çox çatışmazlıq ola bilər. Bu səbəblə spiraldan istifadə edən qadınların təxmini 6 ayda bir ginekoloqa gedib həkim nəzarətində olmaları lazımdır. Spiralın ucunda olan ip normal şərtlər altında rəhm ağzında olmalıdır. Ginekoloq nəzarətində ipin yerində olub olmadığı, spiralın rəhm içində yerindən oynayıb oynamadığı bilnəcəkdir. Burada nəsə bir problem olarsa, həkim spirali çıxardıb təzəsini taxacaqdır.