Şokolad kisti Nədir, Əlamətləri Nələrdir?

Şokolad kisti Nədir, Əlamətləri Nələrdir?

Yetkinlikdən menopoz dövrünə qədər hər gənc qız, qadın orta hesabla ayda bir dəfə aybaşı qanaması yaşayır. Yumurtlama dövründə artan qadınlıq hormonlarının təsiriylə rəhm içi divarı qalınlaşır və özünü döllənməyə, hamiləliyə hazırlayır.

Çünki hamiləlik meydana gəldiyində yaranan embrion qadının rəhim divarına yapışır və oradan qidalanır. Ancaq hamiləlik meydana gəlməzsə qalınlaşan bu rəhm divarı pul pul tökülər və tökülən bu divarların altındakı bəzi damarlar çatlayır. Bu tökülən rəhm divarı və çatlayan damarlardan axan bədən xaricinə atılması aybaşı qanaması olaraq adlandırılır. Qadınlarda hər ay bu rəhm divarı qalınlaşır, tökülür, yenidən qalınlaşır və hamiləlik reallaşana qədər bu dövr davam edir.

Bəzi qadınlarda aybaşı qanamasının geriyə doğru axması, qarın içinə doğru yayılması və rəhim içi toxumasının rəhim xaricində, rəhm ağızında, yumurtalıqlarda, tüplərdə meydana gəlməsi vəziyyəti Endometriozis (şokolad kisti) olaraq adlandırılır. Rahim içi toxuması başqa bir alana yerləşdiyində yenə yumurtlama dövründə qalınlaşıb, hamiləlik olmayanda qanamağa, tökülməyə səbəb olur. Ancaq Endometriozisin yerləşdiyi bu sahələr rəhim kimi xaricə açılmaz və axan qan çıxacaq yer tapa bilmir, qarın boşluğu və yumurtalıq toxumasına zərər verir.

Şokolad kisti əlamətləri nələrdir?

Şokolad kisti olduğu vaxt qadınlar ümumiyyətlə qarın, bel və qasıq ağrılarından şikayətçi olurlar. Xüsusilə aybaşı dövrü və cinsi əlaqə əsnasında, sonrasında bu ağrılar, bəzən dözülməz olur. Endometriozis problemində kisti hansı alana yayıldığı və nə qədər bir sahəsi örtdüyü şikayətlərin şiddəti baxımından əhəmiyyət kəsb edir. Çünki çox kiçik miqdarlarda və sahələrdə görülən şokolad kistaları çox vaxt əlamət vermir, başqa bir narahatlığın müayinəsi əsnasında ortaya çıxır.

192

Şokolad kisti nələrə səbəb olur?

Şokolad kisti, qadında şiddətli ağrılara səbəb olur. Bu ağrıya, sancıya yol açma səbəbi də hər ay o sahədə qanama olması və bu qanın bədəndən atılamamasıdır. Buna görədə həmin yerdə infeksiya və iltihablar meydana gələr və qanamanın qalıqları da yapışıqlıqlar meydana gətirər.

Bu yapışıqlıqlar səbəbindən balonlar tutulur, balonların yumurtanı tutmağa yarayan saçaklarının funksiyaları pozulur. Bütün bu səbəblər də qadının təbii yolla hamilə qalmasına mane olar. Bununla birlikdə hər ay reallaşan bu qanamanın artıqları birləşir və yumurtalıq toxusu içində kist meydana gətirər. Yığılan qanın rəngi zamanla tündləşir, şokolad rəngini alır, bu səbəblə də şokolad kisti olaraq adlandırırlar.

Şokolad kisti kimlərdə olur?

Şokolad kisti; qadınlıq hormonlarıyla birlikdə rəhim içi toxumasınn qalınlaşması əməliyyatının rəhim xaricində inkişafı və orada bir müddət qaldıqdan sonra toxumanın kistləşməsi vəziyyətidir. Bu mənada ürəmə çağındakı hər yaşda qadınlarda şokolad kisti görülə bilər.

Çoxu vaxt təkrarlanan ginekolojik şikayətlərlə həkimə müraciət qadınlarda müəyyən olunan şokolad kisti, ağrılı aybaşı dövrü keçirən, təbii yolla hamilə qala bilməyən qadınlarda tez-tez görülməkdədir. Ümumiyyətlə ailəsindəki qadınlarda şokolad kisti olan qadınların, digər qadınlara nisbətlə şokolad kisti problemi olma ehtimalları təxminən 7 qat daha çoxdur.

Bu səbəblə şokolad kistinin genetik təməlli bir sıxıntı olduğunu söyləmək mümkündür.

cikolata-kisti-hamile-kalmaya-engelmi-2

Şokolad kisti diaqnozu necə qoyulur?

Aybaşı dövründə, cinsi əlaqə əsnasında ya da sonrasında şiddətli ağrı, sancı olarsa həkimə müraciət edin, səbəbin araşdırılması lazımdır. Laparoskopi (qapalı əməliyyat) üsuluyla qarın içi və ürəmə orqanları gözlənə bilməkdə və hər hansı bir anomaliya varsa müəyyən edilir.

Laparoskopi əsnasında fərq edilən şübhəli sahədən toxuma alınaraq patoloji araşdırma edilməli və diaqnoz qoyulmalıdır. Ayrıca vaginal ultrasəs vasitəsilə da şokolad kistaların yəni şişlərin varlığı “90%” nisbətdə doğru müəyyən edilir.

Şokolad kisti necə müalicə edilir?

Şokolad kisti diaqnozunda və müalicəsində Laparoskopi üsul tətbiq olunur. Endometriozisin səbəb olduğu qarın içi yapışıqlıqlar və yumurtalıqlardakı şokolad kistaları cərrahi əməliyyatla müalicə edilməkdədir. İrəli dərəcədəki yapışıklıklarda qarın açılaraq əməliyyat edilərkən, daha asan hadisələrdə laparoskopi metod tətbiq olunur. Şokolad kisti müalicəsində kisti içi boşaldılır və kist divarının olduğu sahədən çıxarılır.

Ancaq Laparoskopi ilə kist divarının tamamilə çıxarılması mümkün olmaya bilər. Belə vəziyyətlərdə əməliyyatın ardından irəlidəki dövrlərdə kist yenidən ortaya çıxa bilər. Şokolad kisti yumurtalıqlarda meydana gəldiyi bəzi vəziyyətlərdə kist yumurtalıqdan ayrıd edilməyə bilər.

Bu cür vəziyyətlərdə kistlə birlikdə yumurtalığın alınması  lazım ola bilər. Əgər qadın körpə sahibi olmağı düşünmürsə, hamiləlik istəmirsə və şokolad kistin yenidən olma ehtimalı yüksəksə yumurtalığın tamamilə alınması daha faydalı olacaqdır.