Mikro Tese

Mikro Tese

Kişilərdə olan infertilite (sonsuzluq ) hazırki cəmiyyətində uşağı ola bilməyən cütlərin təxminən yarısında meydana gəlir. Başqa bir sözlə desək ilə infertilite olan cütlərin yarısının kişilərində xəstəliyin faktoru vardır . Azosperm (kişilərdə sperma hüceyrələrinin olmaması ) , retrograde Ejekülasiya ( sperma hüceyrələrinin geriyə doğru boşaldılması ) kimi kişilərə bağlı səbəblərlə bərabər qadının da yaşı və  digər faktorları gözləmədən müalicə əməliyyatına başlamasını vacib edir.

ICSI ( Mikroinyeksiya ) üsulu ilə kişilərin menisində ( Ejekülasiya əsnasında penis içerisinde ağ yapışqan tərzdə tərkibində kişi artıma hüceyrəsi olan maye) sperma olmasa belə uşaq sahibi olmağa imkan təmin edilir. Lakin bu əməliyyatın aparılması, kişinin testislərində sperma hüceyrə istehsalının az miqdarda olsa da sperma varlığını tələb edir. Yəni spermaların həmin adamdan əldə edilməsi lazımdır.

Testis sperma hüceyrəsi əldə edilməsi üçün xəstənin vəziyyətinə bağlı olaraq fərqli metodlara müraciət edilir. Semen ( içərisində sperma hüceyrəsi olmayan kişi mayesi ) analizi nəticəsində içərisində sperma hüceyrəsi olmayan kişilərdə testisinin biopsi tətbiq əməliyyatı aparıla bilər. Əməliyyatda sperma hüceyrələrinin yoxluğunun səbəbi ortaya qoyulmağa çalışılar. Başqa sözlə desək bu əməliyyat sayəsində sperma hüceyrəsinin əmələ gəlmədiyi  üçün yoxsa tıxanma olduğu üçün semen içərisində görünmədiyi ortaya aydınlaşdırılmağa çalışılar.

TESE ( testiküler sperma ekstraksiyası ) sperma hüceyrəsi istehsalında çox irəliləmiş pozuntular nəticəsində xəstələrdə testis içərisindəki sperma hüceyrələrini istehsal edən kiçik nöktələrin tapılması üçün aparılan bir əməliyyatdır.

Testislər içərisindəki bir neçə nöktədə kiçik millimetr ölçülərində parçaların alınması ilə sperma hüceyrəsi varlığı müşahidə edilir. Mikro tese mikroskop köməyi ilə sperma hüceyrələrini kanalların içindən çıxaran sperma tapma əməliyyatıdır. Bu əməliyyat ilə tıxanıqlığa səbəb olmadığı yəni sperma hüceyrəsinin istehsalında problem olan kişilərdə 36-68 faiz nisbətində sperma hüceyrəsi tapma ehtimalı vardır.

Mikro tese əməliyyatı ilə az testis toxumasıyla hər biopsi əsnasında sperma hüceyrəsi tapma şansı artır. Klassik olan tese əməliyyatına nisbətən Mikro tese əməliyyatındaki sperma hüceyrəsi tapma nisbəti çoxdur. Eyni zamanda fərqli avantajlı biopsi əməliyyatı aparılarkən testis bölgəsindəki damar və sinir yaralanmaları aza endirilir və kiçik parçalar da embrioloq tərəfindən daha asan bir şəkildə sperma hüceyrəsinin tapılmasına imkan verir.

Mikro tese əməliyyatından sonra üzərində əməliyyat keçirilən xəstə ümumi anesteziya alması səbəbi ilə 2-3 saat müşahidə altında tutulur və sonra evinə göndərilə bilir. Mikro tese əməliyyatından en azı 2 gün sonra sarğı edilir və ginekoloq tərəfindən nəzarətdən keçirilir. 7 gün müddətinə ağır fiziki fəaliyyət , uzun sürən səfərlər və avtomobil istifadəsinə bənzər vəziyyətlərdən qaçmaları lazımdır. 15 gün cinsi əlaqəyə ara verilməsi lazımdır.

Testisten sperma hüceyrəsinin tapılma əməliyyatı ümumi ya da lokal anesteziya altında aparılaraq iki şəkildə tətbiq oluna bilər. Lokal anesteziya ilə edilən əməliyyatlar iynə ilə testis sperma hüceyrəsi əldə etmək ya da kiçik insizyon (cərrahi kəsik əməliyyatı ) ilə testisə aid toxunun çıxarılmasıdır. Bu üsullar testis içərisində sperma hüceyrə istehsalından əmin olmaqda və tıxanıqlığa bağlı meni içərisində sperma hüceyrəsinin görünməməsi halında seçiləcək yöntəmlərdir.

Eyni zamanda mikro teseden başqa testis içərisində sperma hüceyrəsi pozuntusu menide sperma hüceyrəsi olmayan kişilərdə mikroskop altında testis sperma hüceyrəsi tapma əməliyyatı ( Microdissection TESE ) tətbiq oluna bilir. Bu üsul ilə tətbiq olunan əməliyyatda ümumi anesteziyadan istifadə edilir.

Mikro tese əsnasında Generasiya mikroskopu istifadə olduğunda adamın uzun bir müddət hərəkətsiz yatması lokal anesteziya baxımından çətinlik yaradacağından ümumi anestezi seçilir. Mikroskop altında aparılan əməliyyatın əvvəlində tətbiq olunan lokal çox tərəfli testis içərisindən alınan biopsi əməliyyatına görə birdən çox üstünlükləri vardır. Generasiya mikroskopu 20 qat böyütməklə testis içərisindəki strukturlar çox dərəcədə detalla araşdıraraq sperma hüceyrə istehsalı olan bölgələrdən nümunələr toplanır. Testis insizyası (cərrahi kəsik ) əsnasında mikroskop altında damar quruluşunun az olduğu qisimlər seçilərək insizya yoluyla (cərrahi kəsik ) həyata keçirilir. Bu mikro tesenin tətbiqi sayəsində mikro tese əməliyyatı əsnasında meydana gələ biləcək qanamalar ən aşağı səviyyəyə reduksiya edir.

Eyni zamanda xayaların bəslənməsini təmin edən damarların qorunmasına imkan verir. Çox az miqdarda toxuma çıxardılacağından ( çox istiqamətli biopsiyə görə 70 dəfə daha az) qan səviyyəsində testesteron (kişilik hormonu) hormonunun nisbətində azalmaya səbəb olmaz.