Menopauza necə anlaşılır?

Menopauza necə anlaşılır?

Bir qadının yumurtalıq ehtiyatları, yaşın irəliləməsi ilə birlikdə azalar. Azalan yumurtalıq ehtiyatları, müəyyən bir yaşda tamamilə tükənir. Bu vəziyyətdə də menopauza mövzusu olar. Adet görməməyə yol açan fərqli bir sağlamlıq problemi yoxdursa və qadın 1 ildir ədəd görmürsə, həkim etdiyi tədqiqlər nəticəsində menopauza diaqnozu qoya bilər. Azerbaycandə menopauza yaşı təxminən olaraq 45-48. Dünya səviyyəsində isə menopauzaa girmə yaşı 49-51.

Menopauza diaqnozu (danısı) necə qoyular?

Menopauza bir anda girilməz. Menopauza girmədən əvvəl ” premenopauza ” şəklində ifadə edilən, adətlərin düzensizleşmesi və hormonal baxımdan dəyişmə müddəti yaşanır. Bu müddət, yumurtlamanın tamamilə bitməsindən əvvəlki bir neçə ili ifadə etməkdədir. Əgər bu dövrdə FSH hormonlarına baxılsa, yüksəlmə müəyyən edilə bilər. FSH hormonuna adətin 3. günü baxılır.

FSH hormonunun yüksəlməsinin əsl səbəbi inhibe hormonundaki azalma. Yumurtalıqlarda mövcud olan foliküller yəni yumurta hüceyrələri azaldığı üçün inhibe hormonu istehsalında azalma olur. Bu səbəblə də FSH hormonunu artırır. FSH hormonu, östrojen hormonu azaldığı üçün artmamaktadır. Inhibe hormonu azaldığı üçün artmaqdadır. Menopauzadan əvvəlki premenopauza dövründə östrojen səviyyələri hələ ciddi dərəcələrlə azalmamaktadır. Bundan ötəri da menopauza diaqnozu qoyularkən östrojen hormonu deyil, FSH hormonu nəzərə alınır. Yalnız ultrason ilə menopauza diaqnozu qoyulması mümkün deyil.

Menopauza necə bəlli olar?

Əgər qadın menopoza girmə yaşına yaklaşmışsa və aybaşı nizamsızlıqları başlamışsa, menopozdan şüphelenilebilir. Ancaq ədəd nizamsızlığı tək başına menopoz diaqnozu üçün kafi deyil. Bunun üçün mütləq bir həkimə müraciət edilməlidir. Adet düzensizliklerinin ciddi xəstəliklərlə da əlaqəsi ola bilməkdədir. Bu səbəblə menopoz diaqnozu yalnız həkim tərəfindən müayinə və bəzi təhlillər edilərək qoyula bilər.

Menopauza-necə-anlasilir-2

Adətlərinin nizamsız hala gəldi?

Xüsusilə də 42 yaşından etibarən adətlər düzensizleşmeye başlayır. Bu vəziyyətdə də menopauza şübhəsi ağla gələ bilər. Menopoza girmədən əvvəl, əgər hər hansı bir sağlamlıq problemi mövcud deyilsə, aybaşı nizamsızlıqları 2-5 il arasında davam edə bilər. Bir qadında ədəd görə bilməmə, ədəd nizamsızlığı, adətlərdə seyrekleşme, qanama miqdarında azalma kimi əlamətlər yol aça bilər. Ancaq bu əlamətlər, menopauza xaricində bir çox xəstəliyə da işarə edə bilməkdədir. Bu səbəblə mütləq bir həkim idarəsindən keçmək lazımdır.

Menopoza girən qadın nə etməlidir?

Menopoza girdiyindən şübhələnən qadınların mütləq bir qadın doğum mütəxəssisinə müraciət etməsi və lazımlı tədqiqləri etdirməsi lazımdır. Menopauza diaqnozu qəti olaraq qoyulduğu zaman qadından qan təhlili tələb oluna bilər. Bununla birlikdə; smear təhlili, kemik əriməsi üçün edilən BMD filmi və lazım görülsə mamografi kimi tədqiqlər keçiriləcəkdir.

Menopauza sonrası hamiləlikdən qorunmağa ehtiyac var mı?

Menopozun yaxınlaşdığı 44-45 yaşlarından sonra qadınlar menopauza riski səbəbiylə qorunmağı önemsemezler. Bu nöqtədə qadının hamilə qalma riski düşük olsa da mövcuddur. Bu səbəblə menopoza qəti olaraq girənə qədər qorunma üsullarına davam edilməlidir.